Kempen: Feestmoment Samen Inburgeren

Kempen: Feestmoment Samen Inburgeren

Integreren is niet eenvoudig. Je aanpassen aan een vreemde cultuur, vreemde mensen, een vreemde omgeving, vreemde gewoonten en een vreemde taal is een werk van lange adem. Het is een voortdurende oefening. Het project ‘Samen inburgeren’ dat anderhalf jaar geleden door minister Bourgeois werd gelanceerd, maakt het integratieproces niet gemakkelijker, maar zeker wel overzichtelijker, vlotter, behapbaarder en vooral ook plezieriger. Op het provinciaal domein Zilvermeer werd de minister door begeleidende partners van dit project, vzw Prisma en Vormingplus Kempen, uitgenodigd om samen met 140 inburgeraars en hun coaches het succes van ‘Samen inburgeren’ te vieren.

130914 Samen Inburgeren Kempen 06

Geert Bourgeois is Vlaams minister van Bestuurszaken, Toerisme, Binnenlands bestuur én Inburgering. Als ‘inburgeringsminister’ merkte hij dat het integratieproces beter kan. Hij lanceerde in 2011 het project ‘Samen inburgeren’. Het idee erachter is even eenvoudig als efficiënt. Elke inburgeraar krijgt een persoonlijke coach aan wie hij gedurende zes maanden gekoppeld wordt. De coach en de inburgeraar bouwen een zo hecht mogelijke band op. Ze zien mekaar minstens tweewekelijks. Welke activiteiten ze samen doen, bepalen ze helemaal zelf. Alles is mogelijk: de coach kan de inburgeraar helpen bij het invullen van administratieve formulieren of hij kan helpen boodschappen doen. Maar een samenkomst hoeft niet noodzakelijk ‘nuttig’ te zijn. Ze kunnen ook samen gewoon een potje koken, naar het voetbal gaan kijken of een pint gaan drinken. Het belangrijkste is dat de inburgeraar merkt dat er iemand in de buurt is op wie hij kan terugvallen. Tegelijkertijd moet hij erover waken dat hij niet te afhankelijk wordt van zijn coach. Want dan zou het integratieproces zijn doel natuurlijk voorbijschieten.

De focus mag dan liggen op de integratie van de inburgeraar, ‘Samen inburgeren’ creëert wel degelijk een win-winsituatie. Ook de coach doet er zijn voordeel mee. Ook hij verrijkt zijn cultuur en kan zijn blik verruimen dankzij het contact met de inburgeraar.

‘Samen inburgeren’ is een succes. In Vlaanderen burgeren meer dan 2.000 mensen samen in. In de Kempen, waar de gemeenten Turnhout, Hoogstraten, Mol en Geel instapten in het project, gaat het om 140 koppels die samen inburgeren.

Basis tot succes is screening

Katrien Loots volgt bij Vormingplus Kempen het project ‘Samen inburgeren’ op de voet. Het succes verbaast haar niet. “Aan de basis van het succes ligt een goeie screening,” legt ze uit. “We zetten niet zomaar mensen bij mekaar. Om te beginnen kiezen we de coaches zorgvuldig. Alleen mensen die de streek goed kennen, er zich goed thuis voelen en goed Nederlands praten, komen ervoor in aanmerking. Voor de inburgeraars geldt dat ze al een beetje Nederlands kunnen praten en begrijpen en dat ze zélf overtuigd zijn van het nut van het project. Ze worden niet gedwongen of onder druk gezet om samen in te burgeren. Ze moeten vrijwillig de stap zetten.”

Het vormen van koppels gebeurt weldoordacht. “Per gemeente worden de kandidaat-deelnemers uitgenodigd voor een gesprek,” zegt Katrien. “We polsen dan uitgebreid naar hun achtergronden, hun hobby’s en interesses. Zo kunnen we ervoor zorgen dat de coach en de inburgeraar ‘matchen’. Mensen die graag koken of uit eten gaan, worden bijvoorbeeld gekoppeld. Of voetbalfans. Of cultuurliefhebbers. Als de coach en de inburgeraar eenzelfde interesse delen, verhoogt dat de slaagkansen van het project enorm.”

De koppels die samen inburgeren worden niet aan hun lot overgelaten. Ze worden geback-upt door Vormingplus.

Concrete resultaten

‘Samen inburgeren’ kan niet anders dan zinvol zijn. Zelfs de ferventste tegenstander zal erkennen dat het principe ‘Baat het niet, het schaadt ook niet’ geldt. Maar zijn er ook concrete, keiharde, meetbare resultaten? “Absoluut,” zegt Katrien Loots en ze geeft een voorbeeld om het te illustreren. “Inburgeraar John werd gekoppeld aan coach François. Tijdens een van de momenten waarop het koppel zijn ervaringen met Vormingplus moet delen, vertelde John dat hij dankzij François aan een job was geraakt. François had een bevriende aannemer gevraagd John in dienst te nemen, en die was op het voorstel ingegaan.”

Integratie op alle domeinen

Geert Bourgeois, minister van Inburgering en Integratie, luisterde aandachtig naar wat de coaches en inburgeraars te vertellen hadden en richtte zich nadien zelf tot de ‘Vlamingen en nieuwe Vlamingen’. Hij wuifde meteen alle complimenten aan zijn adres weg.

We hebben een verdeeld verleden, maar een gedeelde toekomst.Minister Geert Bourgeois

“Ik ben niet de uitvinder van ‘Samen inburgeren’. Ik leerde het project kennen toen ik in Catalonië was. Maar ook in Nederland en tal van andere landen bestaat het al langer dan in België. Elk land legt wel zijn eigen accenten. Zo gaat het in Denemarken bijvoorbeeld concreet om samen werk te vinden. Hier willen we vooral van mekaar leren en mekaar beter leren zodat de inburgeraar zich sneller thuis voelt bij ons. We hebben immers een verdeeld verleden, maar een gedeelde toekomst.”

“De meeste inburgeraars hebben al een voorgeschiedenis. Ze hebben al een inspanning gedaan om Nederlands te leren, vaak bij Prisma. Dat is een belangrijke eerste stap. Integreren is pas écht mogelijk als je de taal ook spreekt en begrijpt. Het helpt ook enorm bij het vinden van werk. Maar inburgeren stopt niet bij het leren van een taal of een woordenschat. Inburgeren gaat verder dan dat. Daarom is ‘Samen inburgeren’ zo waardevol. Als minister wil ik dat iedereen meewerkt aan integratie. Daarom vraag ik ook andere Vlaamse ministers om mee te doen. Integratie is ook van belang in de domeinen onderwijs en werk. Het is ook een zaak van steden en gemeenten. Ik ben daarom verheugd dat er vandaag vier Kempense gemeenten vertegenwoordigd zijn.”

130914 Samen Inburgeren Kempen 23

Geert Bourgeois feliciteerde tenslotte de inburgeraars én de coaches. “Samen inburgeren vergt een inspanning van jullie beiden. Je moet beiden bereid zijn je open te stellen voor de ander. Je moet beiden overtuigd zijn van de weg die je samen inslaat. Aan de inburgeraars durf ik vragen om te blijven timmeren aan de weg. Blijf bouwen aan de inburgering door Nederlands te blijven leren en te spreken. De coaches vraag ik om hen daarbij te helpen, want het is niet altijd zo simpel als het lijkt. Spreek daarom altijd traag, duidelijk en eenvoudig Algemeen Nederlands. Gebruik geen dialect als je met je inburgeraar spreekt.” De minister richtte tot slot nog een dankwoord aan de coaches: “Alleen dankzij de belangeloze inzet van jullie, vrijwilligers, kan ‘Samen inburgeren’ zo succesvol zijn. Iedereen die zich volgens haar of zijn mogelijkheden, op haar of zijn manier, vrijwillig engageert, neemt zijn verantwoordelijkheid op tegenover de samenleving en verdient dank en waardering.”

Donkere wolken

Het verhaal van ‘samen inburgeren’ is een succesverhaal, maar het neemt niet weg dat er donkere wolken opduiken aan de einder. Amel Amghar van vzw Prisma blikt kritisch vooruit: “Een reis is zelden een foutloos parcours. Dat geld ook voor ‘Samen inburgeren’. Het is een project dat links en rechts nog voor verbetering vatbaar is. Zo merken we dat we op dit moment vooral een middenklassenpubliek aanspreken. De maatschappelijk kwetsbaren bereiken we niet of nauwelijks. Daar is een extra inspanning voor nodig, maar zo’n extra inspanning vraagt ook een extra investering en een bijsturing van de huidige aanpak.”

Nog verontrustender is dat in 2015 de subsidie voor ‘managers van diversiteit’ dreigt weg te vallen. Amel Amghar: “Dat kan leiden tot de stopzetting van dit project in de Kempen. Dat zou doodjammer zijn. Een sterk partnerschap op regionaal niveau bracht ons al waar we nu staan. Misschien kan het partnerschap op Vlaams niveau nu verder uitgebouwd worden om een mooie toekomst van het project te verzekeren.”

Tekst: Roel Sels

Foto’s: Kris Van Exel

Lees meer

Foto’s

Lees meer

over Samen Inburgeren

2017-10-27T10:48:10+00:00