De vonken. Het vuur.

HomedagboekDe vonken. Het vuur.

Vormingplus Kempen deelt al enkele jaren in december relevante trends uit de samenleving en het werkterrein met genodigden.

Met markante opinies, een hapje en een drankje, en een heleboel gasten uit de Kempen. Dat gebeurde ook op 1 december 2016. De centrale vraag was: kunnen kleine, lokale acties de wereld veranderen? Zijn het geen spreekwoordelijke druppels op een hete plaat?

De vonken

De wereld is in transitie. Burgers zijn steeds ondernemender en wachten niet meer op de overheid om initiatieven te ontwikkelen. Het is een tendens die al enkele jaren aan de gang is en die Vormingplus Kempen op de voet volgt. Kunnen die kleine, lokale acties de wereld veranderen? Op de traditionele decemberbijeenkomst van Vormingplus Kempen nodigde voorzitter Gie Van den Eeckhaut enkele mensen uit met een inspirerend transitieverhaal. Daarna deed Mark Vandael ‘de vonk’ overslaan: de professionele begeleider van creatieve processen haalde bij de talrijke aanwezigen de inventiefste ideeën naar boven.

20161201_vormingplus_vonkvuur-11

De bijeenkomst van Vormingplus viel op door de ambitie die voorzitter Gie Van den Eeckhaut in het begin van de avond al uitsprak. “Deze avond mag niet vrijblijvend zijn. Het is de bedoeling dat, wanneer we straks naar huis rijden, we goesting hebben om iets te doen of iets te ondernemen. De eerste vraag is dan altijd: wát? Wel, daar hebben we op geanticipeerd. Mark Vandael zal ons helpen ideeën te ontwikkelen.”

Voorbeelden uit de praktijk

De toon was meteen gezet. Maar vóór de expert in het creatief denken aan het woord kwam, nodigde Gie Van den Eeckhaut een aantal personen uit die de voorbije jaren met succes een project of initiatief hadden gelanceerd.

RAK

Jongeren van de vzw RAK vertelden dat ze in Mol een leemte hebben opgevuld “door dingen te organiseren waar we zelf graag naartoe zouden gaan. Dat kan een concert zijn, maar ook een voordracht, een lezing of een tentoonstelling. Zolang het maar iets is waar we ons goed bij voelen. We rekenen niet meer op anderen om dat voor ons te organiseren. We organiseren het zélf.”

Divoge

Nog in Mol zag een tijd geleden Divoge het levenslicht. Divoge is de afkorting van ‘Dienst voor gezinnen’. “De vlag dekt de lading,” vertelden de initiatiefnemers. “Wij leveren diensten aan gezinnen die elders niet aangeboden worden. Een van onze voornaamste doelen is senioren langer thuis te laten wonen. Maar intussen zijn we ook op andere vlakken actief en organiseren we bijvoorbeeld ook zwemmen voor peuters en kleuters. Wij doen de dingen die de Gezinsbond niet kan of wil doen. Ook wij vullen een leemte op.”

Speelstraat Vosselaar

Dat gebeurt ook in Vosselaar, waar de bewoners van hun straat een kindvriendelijke speelstraat maakten. “We wonen in een relatief veilige straat, maar op straat spelen is er niet mogelijk. Daar hebben we met de buurt, en met de goedkeuring van eerst de jeugdraad en nadien de gemeenteraad, wat aan gedaan. Door allerlei kleine ingrepen te doen en regelmatig samen wat te organiseren, is de straat, en daarmee de hele buurt, nu levendiger en beter geworden.”

Gie Van den Eeckhaut: “Het zijn drie voorbeelden van mensen die van een vonkje een vuur hebben gemaakt. Ze hebben ooit een zotte ingeving gekregen. Maar dat zotte idee is tot volle wasdom gekomen. Dat is exact wat we vanavond willen doen. We willen, hier en nu, een aantal ideeën lanceren. Soms moeten ideeën rijpen, en moet er aan geschaafd en gewerkt worden. Dat kan niet op één avond. Maar voor we naar huis gaan, moeten er een aantal concrete, bruikbare ideeën op tafel liggen. Die de kans krijgen om te rijpen.”

Tripel B

“Er zijn een aantal voorwaarden nodig om dingen in beweging te laten komen,” sloot Gie Van den Eeckhaut zijn betoog af. “Ten eerste heb je de juiste mensen nodig. Ik noem hen ‘Tripel B-mensen’: ze zijn bewogen, bevlogen en beweeglijk. Anders gezegd: ze zijn geraakt of geëngageerd, daarnaast ook ambitieus en getalenteerd en tot slot ook nieuwsgierig en bereid om kansen te grijpen. Die mensen zitten hier vanavond bijeen. Ten tweede heb je een plek nodig waar ideeën kunnen ontstaan. Een café, bijvoorbeeld. Het is geen toeval dat de beste ideeën aan de toog ontstaan. Daar vallen de regels weg, wordt niet in hokjes gedacht en zijn er geen sociale of andere belemmeringen: aan de toog is iedereen gelijk. In zo’n klimaat ontstaan ideeën. Die sfeer proberen we vanavond in deze feestzaal ook te scheppen.”

Ten derde moeten ideeën de kans krijgen te kunnen rijpen. Vormingplus Kempen geeft hen die tijd. Tot slot mag niemand bang zijn te mislukken. Besef dat elke grote uitvinder minstens tien keer zoveel uitvindingen gedaan heeft die niet gewerkt hebben en waar we nooit iets over gehoord hebben. Mislukken hoort erbij. Het is geen schande. Alleen wie bereid is te mislukken, kan tot succes komen. Dat moet ook vanavond de leuze zijn.”

De daad bij het woord

20161201_vormingplus_vonkvuur-30

Mark Vandael nam de taak op zich de vele tientallen aanwezigen op ideeën te laten komen. Hij ging daarbij te werk volgens een vast stramien. “‘Hoe kan ik in mijn omgeving iets veranderen rond de dingen die ik belangrijk vind?’ Dat is de concrete vraag die we nu gaan beantwoorden.”

Op 10 tafels legde hij telkens een thema: mobiliteit, sport, cultuur, publieke ruimte, … De personen rond de tafel kregen exact 3 minuten de tijd om rond hun ‘tafelthema’ ideeën op een Post-It te schrijven. Daarna schoven ze door naar een volgende tafel, zodat na een halfuur iedereen aan alle tafels gezeten had. In een volgende ronde mocht iedereen zijn favoriete tafel uitkiezen. “Iedereen heeft thema’s die hem beter of slechter liggen dan andere. Ga naar de tafel met het thema waar jij je het meest verwant bij voelt… En kies een diersoort.”

Het werd even stil in de zaal. Toen aan elke tafel een diersoort gekozen was, vroeg Mark Vandael om bij het gekozen dier 10 typische eigenschappen op van dat dier op te schrijven. De aanwezigen gingen aan de slag. Marc Vandael legde het uit. “We werken nu volgens een beproefd recept. Als je twee dingen met mekaar in verband brengt die in wezen niks met mekaar te maken hebben, ontstaan er ideeën die anders nooit bij je zouden opkomen. Mijn vraag is dus nu: probeer linken te leggen tussen de eigenschappen van het dier en het thema waarrond je werkt. Laat de vele post-its die al op tafel liggen als inspiratiebron dienen. Je vertrekt dus niet van nul. Laat je gedachten de vrije loop en vooral: wees concreet.”

Geen kreet, maar con-creet

“Met slogans à la ‘Ik wil minder auto’s in de straat’ zijn we niks. Dat is een kreet, dat is niet con-creet. Zeg hoe je dat wil verwezenlijken. Als het werk gedaan is en je hebt genoteerd wat je wilde noteren, zal ik je vragen je eigen kinderen te vermoorden. Er liggen dan immers tientallen post-itjes met concreet uitgewerkte ideeën op tafel. Haal er alleen het allerbeste idee uit. Wees gerust: de andere ideeën worden niet weggegooid. Vormingplus Kempen houdt ze bij en zal ze in een overzicht gieten. Maar vanavond willen we rond de 10 thema’s enkel de allerbeste ideeën samenbrengen.”

De aanpak werkte. Voor elk van de tien thema’s konden concrete ideeën worden voorgesteld die het leven op kleine schaal en in de eigen omgeving beter en aangenamer maken.

20161201_vormingplus_vonkvuur-19

De 10 ideeën

De brainstormsessie leverde het volgende resultaat op:

Mobiliteit

Invoeren van autoloze kernen met fietstaxi’s of riksja’s, en eventueel sluizen om beperkt autoverkeer toe te laten.

Voeding

Promoot het sociale aspect van de voeding door zelfoogst- en pluktuinen, maar ook door initiatieven te nemen als ‘samen eten’.

Energie

Rond hernieuwbare energie wordt al veel gedaan. Blijf erop inzetten. Maar doe ook iets rond je persoonlijke energie. Voorzie een plek om samen batterijen op te laden en energie uit te putten.

Sport

Een fitnesscentrum waar de sporters met hun toestellen energie opwekken.

Cultuur

De introductie van een ‘cultuurbank’ in de straat: een bank waar mensen samenkomen om te lezen, voor te dragen, op te treden…

Circulaire economie

Bied een talentenbank aan voor de buurt, zodat iedereen zijn talenten kan ‘uitlenen’ aan anderen. Ook toestellen kunnen uitgeleend en gewisseld worden.

Publieke ruimte

Het aanleggen van een grote zandbak met speeltuin en barbecueruimte voor de buurt.

Zorgzame, warme buurt

Voorzie een ontmoetingsplek rond zorg en dienstverlening, van waaruit je mekaar kunt helpen.

Verstevigen sociaal weefsel

Spreek een contactpunt af in je buurt dat dienst doet als dienstencentrum waar iedereen terechtkan. Dat kan elke avond bij iemand anders zijn. Elke avond is er dus iemand bij wie je zeker terechtkan. ‘Daar brandt de lamp’ zou een goede naam zijn voor het initiatief.

Andere

Promoot het gebruik van kraantjeswater. Vraag in cafés om kraantjeswater op de kaart te zetten.

Klik en ontdek alle ideeën op een rijtje
Tekst: Roel Sels    |     Foto’s © Hans Vangeel/Vormingplus

Foto’s

2017-01-17T10:39:21+00:00

Vormingplus Kempen gebruikt cookies om uw surfervaring op deze website makkelijker te maken. meer informatie

Vormingplus Kempen gebruikt cookies om uw surfervaring makkelijker en aangenamer te maken en om de inhoud van de website beter af te stemmen op uw behoeften en voorkeuren. U kunt de installatie van cookies weigeren, maar dan zullen sommige onderdelen van onze websites niet of niet optimaal werken. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder, geeft u aan dat u akkoord bent met deze instellingen.

Sluiten